Dierbare is overleden

De dood van een dierbare doet ongelooflijk veel pijn. Het liefst wilt u als ouder uw kind beschermen, u wilt niet dat ze dit allemaal mee moeten maken. Net als volwassenen ervaren ook kinderen vaak verschillende gevoelens, die soms heel tegenstrijdig kunnen zijn zoals boosheid, verdriet, verwarring en/of opluchting.


Kinderen moeten nog leren welke gevoelens er allemaal zijn  en hoe je die moet hanteren. Het is begrijpelijk dat een kind van 10 jaar anders reageert dan een jongere van 16 jaar. Dat heeft alles te maken met de ontwikkelingsfase waarin een kind zich bevindt.

De meeste kinderen lukt het goed om het verlies te verwerken. De veerkracht van kinderen is soms verrassend groot. Kinderen kunnen niet lange tijd achter elkaar rouwen, zij rouwen in stukjes. Ineens willen ze gaan spelen; als de limiet bereikt is, zoeken ze afleiding. Ook in hun spel kun je soms zien dat ze druk bezig zijn met verwerken.

Maar tegelijkertijd zijn er ook veel kinderen die er moeite mee hebben, en waarbij het verstandig is om de vinger aan de pols te houden. Maar hoe weet u nou of uw kind het verlies echt verwerkt heeft of dat uw kind het verlies nog helemaal niet verwerkt heeft maar er niet meer over praat omdat dat te pijnlijk is? is er sprake van een stagnerend rouwproces , dan  is er een reële kans dat er zich (ernstige) emotionele en psychosociale problemen ontwikkelen. Soms komt dat tot uiting in het  gedrag van uw kind of door wat hij zegt, maar soms lijkt het ogenschijnlijk dat alles goed gaat. Als ouder merkt u vaak aan kleine dingen dat het niet goed gaat.
Ik ben van mening dat vroegtijdige onderkenning en behandeling van (dreigende) stagnerende rouwprocessen veel leed kan voorkomen. Patronen zijn dan vaak nog niet zo sterk ingesleten, waardoor het veel makkelijker is om een kind weer op het juiste spoor te zetten en daarmee mogelijkheden te creëren om het verlies verder te verwerken.

Als ouder is het beter om de dood gewoon bij naam te noemen en niet te zeggen “hij is gaan slapen”
of “zij gaat een verre reis maken”. Het kind kan dan een angst ontwikkelen om te gaan slapen of angstig worden wanneer iemand op reis gaat.

Rouwtaken
De Amerikaanse psycholoog William J. Worden heeft 4 rouwfases omschreven. Hij noemt het rouwtaken, taken omdat rouwen hard werken is. Ieder gaat heen en weer in het proces en de tijd die hiervoor nodig is, zal per persoon verschillen.De rouwtaken zijn als volgt:

1. Aanvaarden van het verlies
2. Verwerken van de pijn (emoties)
3. Aanpassen aan het leven waarin “de overledene” ontbreekt
4. Aangaan van nieuwe relaties (het emotioneel een plaats geven en de draad oppakken)

Wilt u weten of Mirte Kids iets voor u en uw kind kan betekenen, neemt u dan gerust contact op.

 

 

Gedrag van uw kind

Vermijdingsgedrag

Vermijdingsgedrag

Bij de kinderen die vastlopen in de verwerking van het verlies, zie je bijvoorbeeld dat ze de pijnlijke gevoelens die bij het verlies horen wegstoppen. Ze vinden het heel moeilijk (of eng) om echt stil te staan bij het feit dat hun dierbare niet meer terugkomt.
Ook kan het gebeuren dat ze bepaalde situaties, dingen of personen gaan vermijden die hen doen herinneren aan het verlies. Zo kan een zoon die vroeger veel plezier beleefde aan vissen (met of zonder zijn vader) het na de dood van zijn vader heel moeilijk vinden om zijn oude hobby weer op te pakken.
Een ander voorbeeld is een dochter die niet meer naar familiefeestjes wil, omdat ze bang is dat daar herinneringen aan haar overleden moeder worden opgehaald. In plaats van dat ze die gevoelens deelt met anderen, kan ze dan opstandig en boos worden als haar gevraagd wordt om mee te gaan naar een verjaardag.

Zorgzaam gedrag

Zorgzaam gedrag

Het gebeurt ook vaak dat kinderen te veel bezig zijn met anderen in het gezin. Ze proberen bijvoorbeeld hun ouders (of de overgebleven ouder) te ontlasten door hun eigen gevoelens voor zichzelf te houden. Ze doen dit omdat ze denken dat het al lastig genoeg is voor de mensen in hun omgeving en zij het alleen maar erger maken als zij ook hun verdriet en pijn tonen.
Andere kinderen proberen problemen van anderen op te lossen, zoals het voorkomen of beslechten van ruzies tussen gezinsleden. Het is echter om verschillende redenen niet goed als kinderen te veel met de problemen van anderen bezig zijn. De belangrijkste reden is dat het hen de kans ontneemt om te leren omgaan met hun eigen verdriet.

Negatief gedrag

Negatief gedrag

De dood van een dierbare kan er ook toe leiden dat kinderen opeens heel negatief tegen allerlei dingen aan gaan kijken. Zo’n kind wordt dan een ‘zwartkijker’.
Als kinderen deze negatieve gedachten hebben, zullen ze zich ook somber voelen en zich terugtrekken. Het is heel begrijpelijk en normaal dat ze dit een tijdje doen. Maar als het te lang duurt, wordt het steeds moeilijker om verder te gaan met het leven en weer vertrouwen te krijgen in zichzelf, anderen en de toekomst. Het is juist belangrijk dat kinderen leren om weer door te gaan met de dingen die ze altijd al deden.

Praktijk Mirte

Praktijk Mirte is een praktijk voor psychosociale hulpverlening, EMDR therapie en relatietherapie. Ik begeleid zowel kinderen, jongeren als volwassenen.

Bekijk

Mirte in Bedrijf

Mirte in Bedrijf werkt met werkgevers die zich bewust zijn van de noodzaak om te investeren in medewerkers als basis voor een gezonde en succesvolle organisatie.

Bekijk